بخش 5 : فصل سى‌وهشتم : تأديب نابالغ
بخش 5 : فصل سى‌وهشتم : تأديب نابالغ
خط : اگر نابالغى جرمى مرتكب شود، نه حد بر وى جارى مى‌گردد و نه تعزير و ديگر گونه‌هاى مجازات، بلكه براى تحقق تربيت، تأديبِ مؤثر مى‌شود. تأديب، هم در ناحيه‌ى كميت و هم در كيفيت آن با تعزير و حد متفاوت است و در آن مصلحت نابالغ لحاظ مى‌شود و تأديبى براى آن به تناسب جرم و شخصيت كودك و به تنوع و خلاقيت لحاظ مى‌شود كه به تربيت و اصلاح وى بينجامد و در نابالغ مؤثر افتد. بنابراين تأديب به هيچ‌وجه خشونت ندارد و آلودن آن به مظاهر خشونت، جرم و به حسب آن داراى مجازات مى‌باشد.
خط : تأديبِ مؤثر با تكريم و تعظيم و تشويق و بزرگ‌شمردن و آقايى و بزرگوارى و كرامت و شخصيت و عزت و استقلال و آزادى‌دادن به نابالغ و با صبورى و نهايت تحمل والدين و بسط و سعه‌ى آنان فراهم مى‌شود و والدين و مربيان از خشونت، زياده‌روى و افراط و توقع بالا و نابه‌جا كه در استعداد، توان و تحمل نابالغ نيست، خوددارى مى‌كنند و نابالغ را در مسير استعداد، طبيعت ويژه‌ى خويش و خودشكوفايىِ آزاد سوق مى‌دهند.
خط : نابالغ هم در خانواده و هم در مدرسه و هم در جامعه لازم است با مهربانى، الفت، دوستى، محبت، حرمت، احترام و حيا به اطاعت ميل يابد كه بدين‌گونه صلابت، شجاعت و قوت مى‌گيرد، نه با زدن و تحقير و خوارشدن و خشونت و دعوا و قلدرى كه وى را سست و ضعيف و عقده‌اى مى‌كند و به قساوت قلب مى‌كشاند و مى‌شود كه او را در بزرگى به ارتكاب بدترين جرم‌ها بكشاند و در كودكى نيز او را به عقده‌ى حقارت و خوارى و ترس و شب‌ادرارى مبتلا كند.
خط : تربيت دينى، تربيت كرامت و مرحمت و تربيت صلابت و بزرگوارى‌ست. كودكان و نوجوانان داراى احترام مى‌باشند و بى‌احترامى به آنان و شكستن حريم عزت آنان ممنوع است. تأديب آنان لازم است آگاهانه، طبيبانه و مشفقانه باشد. بسيارى از ناآرامى‌هاى و سركشى‌ها و طغيان و روحيه‌ى هجومى و دعوايىِ افراد بالغ به موجب تحقيرها، بى‌حرمتى‌ها، اضطراب‌ها، فشارها، محدوديت‌ها، ترس‌ها و ضربه‌هايى‌ست كه در دوران كودكى و نوجوانى به بهانه‌ى رام و تربيت‌شدن از ناحيه‌ى پدر و مادر و ديگران ديده‌اند و نفس و دل و شخصيت آنان از چنين برخوردهايى شكسته يا حقارت ديده است.
خط : پدر و مادر نمى‌توانند بر نابالغ سخت‌گيرى نابه‌جا و شديد و متعدد داشته باشند تا فرزند مجبور به فرار از خانه شود. در صورت سخت‌گيرى نابه‌جا، ضمن آگاهى والدين، در بار نخست هشدار داده مى‌شوند و در مرتبه‌ى بعد براى حمايت از حقوق كودك، با لزوم تأمين حقوق مالى و مصالح وى زير نظر مدير قضايى به صورت مدتى محدود و معين، تعزير مى‌گردند.
خط : اگر نابالغ با اقتدار و صلابت به معناى بزرگوارى و رفتارهاى از سرِ جوان‌مردى و فتوّت والدين كه طبيبانه و مشفقانه و از روى وقار است، مواجه نشود، لوس و سست مى‌گردد. چنان‌چه نابالغ در فضاى مرحمت و بزرگوارى و اقتدار و صلابت، تربيت‌پذير و باوقار نگردد، تأديب مى‌شود.
خط : اگر تأديب نابالغ نيازمند بلندكردن صدا باشد، فرياد لازم است جعلى و ساختگى و تحت كنترل باشد، نه بر پايه‌ى خشم واقعى و احساس منفى.
خط : تا تأديب كودك به روش‌هاى مرحمتى و تشويقى و از روى حرمت و احترام مضاعف و جايزه و هديه و نصيحت مهربانانه و آموزش و لبخند و شادى ممكن مى‌باشد، نوبت به ضرب و زدن و كتك و تنبيه و به‌ويژه ابزار بسيار مخرّب توبيخ نمى‌رسد كه اين امور، مربوط به گناهان و جرايم داراى حد و عقوبت در افراد بالغ است، نه مربوط به باب تأديب نابالغ. چنين ضربى داراى ملاك عقلى‌ست و براى آن است كه نابالغ بداند جرم سنگين و بدى مرتكب شده است و لازم است از فساد دورى كند تا ترتب فساد و ارتكاب جرمى ديگر پيش نيايد. اين تأديب، در شماره تابع مصلحت نابالغ است و لازم است از مجازات حدى و تعزيرى جرم ارتكابى بسيار كم‌تر باشد و لحاظ ملاك گفته‌شده و نتيجه‌بخش و مؤثربودن تأديب بر شماره‌ى آن مقدم است و مهم در آن تربيت و تحقق اين ملاك عقلى‌ست. در صورت انشاى شلاق ( سوط )، شلاقْ آن شدت و المِ شلاق حد و تعزير را ندارد و خفيف و ملايم و همراه با رفق و تناسب است و هيچ‌گاه با غضب و غيض نفسانى و عصبانيت و خشم و احساس منفى و خشونت زده نمى‌شود و همواره ملاحظه مى‌شود تا نفس و روح نابالغ دردمند و شكسته نگردد و عواطف حساس وى جريحه‌دار نشود.
خط : تهديد در نظام تأديبِ قضايى جايى ندارد و متخلف، مجازات تعزيرى مى‌شود.
خط : تهديد والدين و ديگران در تخريب روان كودك نسبت به تنبيه نابه‌جا نقش مؤثرترى دارد. تهديد نابالغ ممنوع و جرم است و مرتكب، تعزير مى‌گردد.
خط : انشاى دادنامه‌ى تأديبى و نيز اجراى آن لازم است در حال نرمال و عادى صورت گيرد و تأديب و تربيت، در حال خشم و درگيرى يا احساسات منفى جايز نيست.
خط : محبت و صفا و مهربانىِ والدين و مربيان، كودك را به‌طور غالبى به اطاعت مى‌كشاند. نابالغ لازم است تفهيم شود نمى‌تواند با والدين خود در مصالح خود مخالفت كند، ولى تنبيه نابه‌جا و زياده از ناحيه‌ى والدين، معلمان و مربيان و ديگران و نيز در حال غضب و خشم، يا آزار و اذيت از ناحيه‌ى ديگران معصيت و جرم و قابل تعقيب و مجازات است. نابالغ مى‌تواند براى تنبيه‌ها و مجازات‌هاى نابه‌جا يا زياده يا در حال خشم و آزارها و اذيت‌ها، خود طرح دادخواست و شكايت و درخواست استيفاى حقوق خود از جمله قصاص را به تناسب جرم واقع‌شده داشته باشد. اين طرح شكايت، بازدارنده و مصداقى از نهى از منكر است.
خط : مصرف مواد مخدر و مشروبات الكلى در محيط خانواده جرم است. نابالغ مى‌تواند از هريك از والدين درگير كه محيط خانواده را به مصرف مواد مخدر يا مست‌كننده يا هر فسادِ برهم‌زننده‌ى آسايش و امنيتِ روان، آلوده است، طرح دادخواست و شكايت داشته باشد و تقاضاى احقاق حق مصونيت و امنيت خويش و خانواده را نمايد.
خط : تأديب نابالغ در برابر تخلفى كه مرتكب شده است، داراى شگردهاى متنوع است. گاهى يك سكوت مدت‌دار براى كودك تنبيهى سنگين است؛ گاهى هيچ واكنشى را نمى‌طلبد و نابالغ خود از كرده‌ى بد خويش و از دل‌شكستگى يا ناراحتى يا گريه‌ى والدين منكسر و دل‌شكسته مى‌گردد؛ گاه با تغيّر چهره و وقتى با اظهار كلام و اعلان نارضايتى و ناخرسندى و در برخى موارد با اعراض و روگرداندن است و پاره‌اى از موارد به كاستن از امكانات يا وقتى كه براى وى گذاشته مى‌شود يا با كم‌كردن سخن‌گويى و هم‌صحبتى با وى يا تمهل در برآوردن خواسته‌ى او. هر نابالغى با اهرمى تأديب مى‌شود.
خط : در صورت نياز به جداسازى نابالغ از خانواده، وى در بخش ويژه‌اى در مجتمع‌هاى سلامت نگه‌دارى و تأديب مى‌شود.
دستیار تحلیل محتوا (Agentic V50)
صادق خادمی؛ دعوتی به عمیق‌تر اندیشیدن
روی هوش مصنوعی مورد نظر کلیک کنید. پرامپت به صورت خودکار کپی می‌شود.
قابلیت ویژه (هم اکنون غیرفعال است و عرضه نمی شود): می‌توانید قبل از کلیک، بخشی از متن مقاله را انتخاب (Highlight) کنید تا ماشین فقط همان بخش را واکاوی کند!