بخش 6 : فصل ششم : دورهى مقدمات
بخش 6 : فصل ششم : دورهى مقدمات
خط : رتبهى مقدمات داراى چهار پايه است كه در آن دانشهاى زير بهگونهى عمومى و به عنوان مبادى اجتهاد آموزش داده مىشود و بهخصوص طلبه در دانشهاى ابزارى به صورت عملياتى مهارت مىيابد: صرف، لغتشناسى، اشتقاق، نحو، معانى، بيان، بديع، منطق، اصولفقه، فقه، رجال، درايه، حديث، انسانشناسى، جامعهشناسى، روانشناسى، تاريخ اديان، كلام جديد، فلسفه، عرفان، اخلاق، فلسفهى اخلاق و تفسيرقرآنكريم.
خط : آموزش جامع علوم سبب مىشود طلبه با در اختيارداشتن منظومهى معرفتى لازم، مراد و مقصود شارع را دريافت و فهم كند و به ظاهرگرايى صرف و انصراف از عالم معنا و دورى از زيرساختهاى معناگرايى يا تحويلىنگرى دچار نشود تا بتواند قدرت تفكر، نقد، بازنگرى و توليد علم و فرهنگ داشته باشد.
خط : طلبه از دورهى مقدمات بايد درستىهاى هر دانش را بياموزد و در دورهى طراوت و جوانىِ نقشپذير، غلطآموزى نداشته باشد تا در آينده به نقد و تصحيح آنها با صعوبت و سختى نياز گردد.
اهميت ادبيات
خط : عِلم با ادبيات درست، زبان مىگشايد و با منطق صحيحِ فهم و متدولوژى متناسب، روشمند و آموزشى مىگردد. پيرايهزدايى با اهتمام به ادبيات و منطقِ فهم، بنياد مىگيرد. ادبيات مبتنى بر مادهشناسى و يافت ريشهها، علم را از سطحىگرايى و دخالتِ انگيزه در انديشه مصون مىدارد و نگهدار امين معنا در انتقال آن با لفظ مىگردد و مانع از آن مىشود كه حقيقتى به واقعيت يا به پيرايه و به سرگرمى با الفاظ تبديل شود و نيز در برابر هر حق و صادقى، گزارههايى باطل و كاذب پديد آيد و به ارتجاع، انحراف و خرافه آلوده گردد و افرادى معمولى موجسوار تودهها شده و حاكميت جهل و استبداد كه قدرت همراهى تودهها و سياهىلشكرِ اجتماع را با خود دارد، و فساد فراگيرِ برآمده از مديريت ناسالم و تصميمات اشتباه و شكلكهايى صورى و فاقد محتواى سالم و بازىهاى متنوعِ شكل و صورت و ظاهرگرايى جامعه را در بر بگيرد. ورود به علوم، اگر بدون تسلط بر ظرايف زبانى باشد، سبب سوءبرداشت و بدفهمى از دادههاى علمى صاحبان دانش و دقت و ظلم به آنان مىشود.
خط : ادبياتِ وابسته به عالمان اهلتسنن، زيركانه بر اساس افكار كلامى و اعتقادات مكتب خلفا و بهگونهى تحميلى پىريزى شده است، نه واقعيتهاى ادبى متن قرآنكريم و منابع معتبر روايى كه ظهور فرهنگ والاى ولايت مىباشد؛ از اينرو تدوين مستقل ادبيات قرآنى و رفع وابستگى آن، ضرورتى علمىست.
خط : طلبه لازم است زبان فارسى، ادبيات، آيين نگارش، درستنويسى و سادهنويسى آن را بشناسد. زبان فارسى از زبانهاى كهن، نجيب، غنى، فاخر، نرم و احساسىست كه بعد از زبان وحى قرآنكريم، زبان علمى حوزه است كه در رشد و ارتقاى كمالات ـ بهخصوص در زمينهى معنويت و عرفان و تمدن والاى علمى و اخلاقى ـ مؤثر است و زبان مردمى حوزه به شمار مىرود و بدون اين زبان حكمى و كمالپرور نمىتوان رهبرىِ فضاى معرفت و معنويت جامعه و زبانها و فرهنگهاى ديگر را عهدهدار شد. از اينرو ادبيات فارسى و تسلط بر گويش، نگارش و ويرايش با اين زبان، جزو دروس اصلى حوزهها مىباشد. حوزههاى علميه بايد اين مهم را پاس بدارند و با توجه به اينكه مهمترين حوزهها در كشورهاى پارسىزبان مىباشد، نوشتههاى علمى خود را با زبان معيار فارسى ارايه دهند. امروزه احاطه بر زبان فارسى، براى عالمان دينى ضرورت دارد و اين زبان با توجه به رشد وسايل ارتباط جمعى و گستردگى مخاطبان فارسىزبان آنان، به زبان رسمىِ علم تبديل شده است.
موضوعشناسى
خط : طلبه از دورهى مقدمات با موضوعشناسى، بهويژه موضوعات نوپديد آشنا مىشود تا تناسب حكم و موضوع را به ملاك عقلى و عقلايى بيابد. براى تحقق اين مهم طلبه در دورهى مقدمات لازم است انسانشناسى، روانشناسى و جامعهشناسى را آموزش ببيند. وى بايد مراتب نفس انسانى و پيچيدگىهاى روانى او و نيز بدىها و آسيبهاى اجتماعى و صفات منحصر و خصوصيات موضوع حكم را بشناسد و نيز مراكز بدى دنيا را مربوط به هريك از حواس و توانمندىهاى انسانى، به صورت تصويرى ببيند تا بتواند بيمارىهاى روانى و اختلال عقلانى افراد را به دست آورد و براى درمان نفس مراجعان، بهترين گزينه را تشخيص دهد، بدون آنكه خود آلوده و فاسد شود؛ همانند پزشكى كه بيمارىهاى جسمانى را مىشناسد بدون آنكه خود بيمار شود.
دستیار تحلیل محتوا (Agentic V50)
صادق خادمی؛ دعوتی به عمیقتر اندیشیدن
روی هوش مصنوعی مورد نظر کلیک کنید. پرامپت به صورت خودکار کپی میشود.
قابلیت ویژه (هم اکنون غیرفعال است و عرضه نمی شود): میتوانید قبل از کلیک، بخشی از متن مقاله را انتخاب (Highlight) کنید تا ماشین فقط همان بخش را واکاوی کند!