بخش 3 : فصل سوم : بانك مركزى
بخش 3 : فصل سوم : بانك مركزى
خط : بانك مركزى زير نظر مستقيم رهبرى اداره مىشود و مدير و نيز اعضاى هيأت معتمدان
آن كه ادارهى امور بانك مركزى به عهدهى آنان مىباشد، توسط مقام رهبرى انتصاب مىگردند، اما نظارت بر آنها، بر عهدهى مدير اقتصاد و دارايى، مجلس شوراى اسلامى، مديرجمهور و مقام رهبرى مىباشد. هيأت پول و اعتبار اين بانك با تركيبى كه در قانون معين شده است، مسؤوليت تنظيم مقررات و سياستگذارى كلان بانكى و پولى كشور و نظارت بر بانكها و مؤسسات مالى و اعتبارى را بر عهده دارد.
استقلال بانك مركزى
خط : بانك مركزى، مستقل از دولت و قوهى اجرايى و نيز قوهى قانونگذارى عمل مىكند و اختيار انحصارى قانونگذارى در مورد امور و عوارض گمركى و انحصارات مالى و بهطور كلى انواع ماليات بر دارايى و درآمد و رفت و آمد و حملونقل و نيز تعامل با بازار و اقتصاد جهانى را داراست و و سياستهاى مالى دولت و مصوبات مجلس شوراى اسلامى و ديگر مراكز تصميمگيرى در اين زمينه نمىتواند تعارضى با تصميمها و سياستهاى پولى بانك مركزى داشته باشد و تمامى بانكها موظف به پيروى از آن مىباشند. اين بانك، در چارچوب سياستهاى كلان خطوط مرتبط و اصلىِ « اقتصاد سالم و رفع فقر » عمل مىكند.
خزانهدارى كل
خط : كليهى درآمدها، عوايد و دريافتهاى دولت و تمامى دستگاههاى دولتى و وابسته به نظام بدون استثنا در حسابهاى خزانهدارى كل كشور و نزد بانك مركزى بهگونهى شفاف و با تعيين منبع درآمد و ميزان آن، متمركز مىشود و همهى پرداختها در حدود اعتبارات مصوب به موجب قانون انجام مىگيرد.
ذخيرهى اموال عمومى و درآمدهاى دولتى و عمومى
خط : بانك مركزى، بانك ذخيرهى اموال عمومى مىباشد و درآمدهاى دولتى و عمومى حاصل از تمامى استانها، به آن واريز مىشود.
ويژگىهاى اموال عمومى
خط : اموال عمومى و دولتى داراى ويژگىهاى مشترك: غير قابل انتقال بودنِ اصل آن، غير قابل مصادره بودن، استفادهى اختصاصى نكردن و بىتوجهىنكردن به آن مىباشد.
بانك بانكها
خط : بانك مركزى حكم بانك بانكها و مسؤوليت مديريت تمامى بانكها را دارد.
بانك ملى
خط : مدير بانك مركزى مىتواند تصميم بگيرد بانك ملى به عنوان بانك مركزى عمل كند. در
اينصورت، مسؤوليت حفظ ارزش پول ملى و تعيين و تنظيم پرداختهاى خارجى و داخلى با اين بانك مىباشد.
مقاصد توليدى اعتبارات
خط : اعتبارات مالى و تسهيلات بانكى تنها براى مقاصد توليدى بهگونهى تأمين ابزارها و امكانات و تا ممكن است بهگونهى غيرنقدى و يا بهصورت وامهاى حمايتى و كوتاهمدت و بهخصوص در قالب تأمين سرمايه در گردش واحدهاى توليدى خصوصى، و بنگاههاى اقتصادى وابسته به مؤسسات عمومى غيردولتى پرداخت مىشود و هدف از آن، جريان سالم و مستمر و افزايش كارايىِ اعتبارات از مسير نيروى بازار و عرضه و تقاضا و انحصار هزينهى اعتبار و نقدينگى به فرايند توليد و خارجنشدن از اين چرخه است.
ممنوعيت حمايت و كمك بلاعوض
خط : بانكهاى دولتى اجازهى كمك بلاعوض به هيچ دستگاه اجرايى و شخصيت حقيقى و حقوقى ندارند.
ربوىنبودن مشاركت سيستميك
خط : دادن بهره براى مشاركتها و سرمايهگذارى مالى در قالب مضاربه، جعاله و حتا صرف مشاركت سيستميك مالى بهگونهى عمومى در نظام بانكى بدون عقد قرارداد در قالبهاى شناختهشدهى شرعى، ربا نيست و خود عقدى عقلايى و مشروع است.
فساد كلان اقتصادى
خط : استفاده از تسهيلات بانكى و امتيازات دولتى در غيرمحل مجاز مربوط، مجازات ايجاد فساد اقتصادى كلان را دارد؛ اگرچه مورد استفاده خرد باشد.
سوءاستفاده در جذب سرمايه
خط : در جامعهى پولمحور، نخستين هدف براى چاپلوسان جامعه، جذب سرمايه و سپس طرح موضوعهاى رنگارنگ و جذاب با ظاهرى فريبنده براى توجيه سرمايهگذارىست، ولى محتوايى درست ندارد و اگر طرحى براى سرمايهگذارى نيابند، انواع كنفرانسها، نشستها و همايشها يا شركتهاى كاغذى و صورى را لازم مىدانند و براى آن بودجه مىگيرند تا انباشتههاى خود را با ذكر انواع مزايا بيشتر كنند؛ اگرچه هيچيك خاصيتى براى مردم ندارد و جايى آباد نمىشود، با آنكه بيتالمال و خزانه، روزبهروز خالىتر مىگردد. مجازات چنين افرادى، ايجاد فساد كلان مىباشد.
اختيار سلب صلاحيت حرفهاى و لغو مجوز
خط : بانك مركزى، براساس مقررات قانونى، اختيار سلب صلاحيت حرفهاى و لغو مجوز و
محكوميت متخلفان فعال در حوزهى پولى به پرداخت جريمه و اخذ قهرى آن با مسدودكردن و برداشت فورى از حسابهاى بانكى متخلفان را دارد.
اجراى قانون از كجا آوردهايد؟
خط : تمامى دارايىهاى مسؤولان متخلف ارشد كشورى و لشكرى و منسوبان آنها كه در مظــّان اتــّهام انتقال اموال به حسابهاى آنان مىباشند و پاسخى در خور در مقام اجراى « قانون از كجا آوردهايد؟ » ندارند و نيز موقوفات ثبتى و غيرثبتىِ مشكوك يا فاقد كارايىِ مناسب يا شركتهاى كاغذى و صورى، از هر زمانى قبلتر تا موقع تنفيذ اين قانون و نيز تمامى دارايىها، تعهدات، اموال منقول و غيرمنقول، منابع انسانى، مالى و اعتبارى، امكانات، ساختمان و تجهيزات سازمانها و مؤسسات و مراكزى كه به موجب اين قوانين انحلال مىيابند، اموال عمومى مىباشد و به خزانهى بانك مركزى تعلق مىگيرد.
حسابدارى تعهدى
خط : حسابدارى اموال عمومى و دولتى، به شكل تعهدى انجام مىگيرد، نه نقدى.
نظام ارزى بينابينى
خط : نظام ارزى كشور، بينابينى از « شناور مديريتشده » و « ثابت » به تناسب موقعيتها و با تشخيص مدير بانك مركزىست. نرخ ارز با توجه به توليد ملى و ارزشداشتن كار و خدمات، قدرت فروش حقيقى نفت و توان صادرات غيرنفتى، حفظ دامنهى رقابتپذيرى در تجارت خارجى و با ملاحظهى تورم داخلى و جهانى و همچنين شرايط اقتصاد كلان از جمله تعيين حد مطلوبى از ذخاير خارجى در صندوق پشتوانهى مالى تعيين مىشود.
تضمين بازگشت ارز
خط ( كلان ) : دولت لازم است بر ميزان ارزى كه هر شخص از كشور بيرون مىبرد، نظارت و كنترل مؤثر داشته باشد و تضمين لازم براى بازگشت آن را پيشبينى كند. متخلفان به جرم ارتكاب اخلال در نظام اقتصادى مجازات مىشوند.
قانون قراردادهاى دولتى
خط : تمامى معاملات و قراردادهاى فنى و مهندسى، توليدى، صنعتى و اجرايى كشور بر صرف پايهى مناقصه منعقد نمىشود، بلكه كيفيت و تعالا عملياتى با كنترل و بازرسى كمى و كيفى در كنار كنترل قيمت قرار مىگيرد و استفاده از ظرفيت داخلى يا خارجى با اين معيار انجام مىشود.
ترازنامهى درآمدها، هزينهها، دارايىها و بدهىها
خط : مدير بانك مركزى لازم است هر شش ماه يكبار، ترازنامهاى از تمامى درآمدها،
هزينهها، دارايىها و بدهىها به مقام رهبرى، ديوان محاسبات و نيز به سران قواى پنجگانه تسليم كند و آن سران بايد نظريات خود را راجع به اين گزارش، به مقام رهبرى ارايه دهند. اين گزارش بايد به تأييد ديوان محاسبات كه اعضاى آن از حق استقلال قضايى برخوردارند، برسد و ديوان بايد آن را به ضميمهى نظريات خود به مقام رهبرى تسليم گرداند.
بانكهاى اقتصادى
خط : بانكهاى مورد نياز براى اقتصاد بر چهار گونهى: علمى و تحقيقى، اطلاعاتى و گزارشى، نظارتى و ارزيابى، و مالى و پولى مىباشد.
دستیار تحلیل محتوا (Agentic V50)
صادق خادمی؛ دعوتی به عمیقتر اندیشیدن
روی هوش مصنوعی مورد نظر کلیک کنید. پرامپت به صورت خودکار کپی میشود.
قابلیت ویژه (هم اکنون غیرفعال است و عرضه نمی شود): میتوانید قبل از کلیک، بخشی از متن مقاله را انتخاب (Highlight) کنید تا ماشین فقط همان بخش را واکاوی کند!