بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيرًا وَنِسَاءً وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِ وَالْأَرْحَامَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيبًا

به نام خداوند بخشنده مهربان. ای مردم، از پروردگارتان که شما را از یک تن آفرید و جفتش را از او پدید آورد و از آن دو، مردان و زنان بسیاری پراکند، پروا کنید و از خدایی که به نام او از یکدیگر درخواست می‌کنید و از [قطع] پیوندهای خویشاوندی بترسید. بی‌گمان خدا بر شما نگهبان است.

نکات کلیدی:

• بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ: این فراز به خیر بودن کار اشاره دارد، اما میزان دقیق خیر آن تنها با احاطه به کل سوره و در توان صاحب استخاره قابل ارزیابی است.
• يَا أَيُّهَا النَّاسُ: نشان‌دهنده وسعت، گشایش و عمومیت کار است و بیانگر آن است که انجام آن در توان همگان بوده و چگونگی آن روشن و شفاف است.
• الَّذِي خَلَقَكُمْ: اشاره به آفرینش، بر گستردگی، قدرت مانور و استقرار کار دلالت دارد.
• استخاره: کار بسیار خوب، باز و شادی‌آفرین است.

وَآتُوا الْيَتَامَىٰ أَمْوَالَهُمْ وَلَا تَتَبَدَّلُوا الْخَبِيثَ بِالطَّيِّبِ وَلَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَهُمْ إِلَىٰ أَمْوَالِكُمْ إِنَّهُ كَانَ حُوبًا كَبِيرًا

اموال یتیمان را به آنان بدهید و ناپاک را با پاک جایگزین نکنید و اموالشان را به اموال خود نیفزایید. بی‌گمان این گناهی بزرگ است.

نکات کلیدی:

• وَآتُوا: این فراز به خیر بودن کار اشاره دارد، زیرا هرگونه «إيتاء» در قرآن نشانه نیکویی است.
• وَلَا تَتَبَدَّلُوا الْخَبِيثَ بِالطَّيِّبِ: بر نامطلوب بودن ترک کار تأکید دارد و هشدار می‌دهد که جایگزینی خیر با شر نادرست است.

وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَىٰ فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ مَثْنَىٰ وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُوا فَوَاحِدَةً أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ ذَٰلِكَ أَدْنَىٰ أَلَّا تَعُولُوا

اگر ترسیدید که در [کار] یتیمان عدالت نکنید، از زنان هر چه شما را خوش آمد دو دو یا سه سه یا چهار چهار به زنی گیرید، و اگر ترسیدید که عدالت نکنید، یکی یا آنچه مالک شده‌اید. این نزدیک‌تر است به اینکه ستم نکنید.

نکات کلیدی:

• کلیات آیه: به خیر بودن کار اشاره دارد، اما با مشکلات و نگرانی‌هایی در صدر و ذیل همراه است.
• خِفْتُمْ: بر سنگینی و سختی کار تأکید دارد و نشان می‌دهد که کار با اضطراب و چالش همراه است.

وَآتُوا النِّسَاءَ صَدُقَاتِهِنَّ نِحْلَةً فَإِنْ طِبْنَ لَكُمْ عَنْ شَيْءٍ مِنْهُ نَفْسًا فَكُلُوهُ هَنِيئًا مَرِيئًا

مهریه زنان را به عنوان هدیه‌ای به آنان بدهید، و اگر چیزی از آن را به رغبت به شما بخشیدند، آن را حلال و گوارا بخورید.

نکات کلیدی:

• وَآتُوا، صَدُقَاتِهِنَّ، نِحْلَةً، طِبْنَ، هَنِيئًا مَرِيئًا: این واژگان همگی بر خیر و حسن کار تأکید دارند و نشان‌دهنده عظمت و گوارایی آن هستند.

وَلَا تُؤْتُوا السُّفَهَاءَ أَمْوَالَكُمُ الَّتِي جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ قِيَامًا وَارْزُقُوهُمْ فِيهَا وَاكْسُوهُمْ وَقُولُوا لَهُمْ قَوْلًا مَعْرُوفًا

اموالتان را که خدا وسیله قوام شما قرار داده به سفیهان ندهید، و از آن به آنان روزی دهید و آنان را بپوشانید و با آنان سخن نیکو گویید.

نکات کلیدی:

• صدر آیه: با نهی از سپردن اموال به سفیهان، به گرفتاری و درگیری اشاره دارد.
• ذیل آیه: به ترک کار اشاره دارد و توصیه می‌کند که این کار را انجام ندهید و کار دیگری برگزینید.

وَابْتَلُوا الْيَتَامَىٰ حَتَّىٰ إِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَلَا تَأْكُلُوهَا إِسْرَافًا وَبِدَارًا أَنْ يَكْبَرُوا وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ فَإِذَا دَفَعْتُمْ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ فَأَشْهِدُوا عَلَيْهِمْ وَكَفَىٰ بِاللَّهِ حَسِيبًا

یتیمان را بیازمایید تا چون به [سن] نکاح رسیدند، اگر در آنان رشد یافتید، اموالشان را به آنان بدهید و آن را به اسراف و شتاب پیش از آنکه بزرگ شوند مخورید، و هر که توانگر است باید خویشتن‌داری کند، و هر که نادار است به اندازه متعارف بخورد، و چون اموالشان را به آنان دادید، بر آنان گواه گیرید، و خدا برای حسابرسی بسنده است.

نکات کلیدی:

• کلیات آیه: به خیر بودن کار اشاره دارد، اما با مشکلات قهری همراه است که قابل رفع هستند.
• وَابْتَلُوا: بر رزقی و غیرگزینشی بودن کار دلالت دارد.

لِلرِّجَالِ نَصِيبٌ مِمَّا تَرَكَ الْوَالِدَانِ وَالْأَقْرَبُونَ وَلِلنِّسَاءِ نَصِيبٌ مِمَّا تَرَكَ الْوَالِدَانِ وَالْأَقْرَبُونَ مِمَّا قَلَّ مِنْهُ أَوْ كَثُرَ نَصِيبًا مَفْرُوضًا

برای مردان از آنچه پدر و مادر و خویشاوندان به جا گذاشتند نصیبی است و برای زنان از آنچه پدر و مادر و خویشاوندان به جا گذاشتند نصیبی است، چه کم باشد و چه زیاد، نصیبی معین.

نکات کلیدی:

• کلیات آیه: به خیر بودن کار و فقدان مشکلات در آن اشاره دارد. منافع آن برای افراد مختلف و متنوع است.

وَإِذَا حَضَرَ الْقِسْمَةَ أُولُو الْقُرْبَىٰ وَالْيَتَامَىٰ وَالْمَسَاكِينَ فَارْزُقُوهُمْ مِنْهُ وَقُولُوا لَهُمْ قَوْلًا مَعْرُوفًا

و چون خویشاوندان و یتیمان و مستمندان بر سر تقسیم [ارث] حاضر شوند، از patruآن به آنان روزی دهید و با آنان به نیکی سخن گویید.

نکات کلیدی:

• فَارْزُقُوهُمْ، قَوْلًا مَعْرُوفًا: به خیر بودن کار و فقدان مشکلات در آن اشاره دارند.
• تفاوت با آیه ۶: این آیه، به دلیل ذیل متفاوت خود، بر گشایش و خیر بیشتر تأکید دارد.

نکات کلیدی:

• وَلْيَخْشَ، خَافُوا، فَلْيَتَّقُوا: به وجود خطرات و نگرانی‌های زیاد در کار اشاره دارند.
• استخاره: کار خیر نیست و ترک آن توصیه می‌شود.

إِنَّ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوَالَ الْيَتَامَىٰ ظُلْمًا إِنَّمَا يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ نَارًا وَسَيَصْلَوْنَ سَعِيرًا

بی‌گمان کسانی که اموال یتیمان را به ستم می‌خورند، جز این نیست که در شکم‌هایشان آتش می‌خورند و به زودی به سوزانی درآیند.

نکات کلیدی:

• يَأْكُلُونَ أَمْوَالَ الْيَتَامَىٰ ظُلْمًا: به گناه، حرمان، فسق و خطرات زیاد کار اشاره دارد.
• استخاره: کار بسیار بد است و ترک آن ضروری است.

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا وَالنَّصَارَىٰ وَالصَّابِئِينَ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

بی‌گمان کسانی که ایمان آورده‌اند و کسانی که یهودی شده‌اند و نصرانیان و صابئان، هر که به خدا و روز واپسین ایمان آورد و کار شایسته کرد، پس پاداششان نزد پروردگارشان است و نه بیمی بر آنهاست و نه اندوهگین می‌شوند.

نکات کلیدی:

• وَعَمِلَ صَالِحًا: بر اهمیت عمل صالح در کنار ایمان تأکید می‌کند و لزوم اهتمام عملی در کار را نشان می‌دهد.
• الَّذِينَ آمَنُوا: بر ضرورت عجله و پیش‌قدم شدن در انجام کار دلالت دارد، زیرا تأخیر ممکن است به پیشی گرفتن دیگران منجر شود.
• فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ: نشان‌دهنده بهره‌مندی پرسشگر از خیر کار، صرف‌نظر از جایگاه اوست.
• وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ: بر نبود ترس یا اندوه در کار تأکید دارد.
• استخاره: کار خیر و با برکت عظیم است و با توکل و سرعت، به نتیجه مثبت می‌رسد.

وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّورَ ۖ خُذُوا مَا آتَيْنَاكُمْ بِقُوَّةٍ وَاذْكُرُوا مَا فِيهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ

هنگامی که از شما پیمان گرفتیم و کوه طور را بالای سرتان برافراشتیم [و گفتیم:] آنچه به شما داده‌ایم با قوت بگیرید و آنچه را در آن است یاد کنید، باشد که پرهیزگار شوید.

نکات کلیدی:

• وَإِذْ: نشان‌دهنده وجود مشکلات و چالش‌هایی در مسیر کار است که باید با دقت بررسی شوند.
• أَخَذْنَا، مِيثَاقَكُمْ: بر سنگینی و تعهدات سنگین کار تأکید دارد.
• وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّورَ: به سختی و فشار ناشی از کار اشاره دارد که نیازمند استقامت است.
• خُذُوا مَا آتَيْنَاكُمْ بِقُوَّةٍ: بر لزوم اهتمام جدی و پرهیز از سستی تأکید دارد.
• وَاذْكُرُوا مَا فِيهِ: بر توجه مداوم و پرهیز از غفلت تأکید دارد.
• لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ: نشان‌دهنده سنگینی، زحمت و احتمال عدم موفقیت کار است، مگر با تلاش و تقوای کامل.
• استخاره: کار معنوی و دیررس است و ممکن است به‌طور کامل توسط پرسشگر به پایان نرسد.

با نظارت صادق خادمی