يَوْمَ يَبْعَثُهُمُ اللَّهُ جَمِيعًا فَيَحْلِفُونَ لَهُ كَمَا يَحْلِفُونَ لَكُمْ ۖ وَيَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ عَلَىٰ شَيْءٍ ۚ أَلَا إِنَّهُمْ هُمُ الْكَاذِبُونَ

روزی که خداوند همگان را برمی‌انگیزد، آن‌گاه برای او سوگند می‌خورند، همان‌گونه که برای شما سوگند می‌خوردند، و می‌پندارند که بر چیزی استوارند. هان! همانا آنان خود دروغگویانند. (مجادله: 14)

نکته کلیدی: صداقت، ستون استوار هر تصمیم است. هرگونه اقدام مبتنی بر دروغ و جنجال، به ناکامی و خسران منتهی خواهد شد.

اسْتَحْوَذَ عَلَيْهِمُ الشَّيْطَانُ فَأَنْسَاهُمْ ذِكْرَ اللَّهِ ۚ أُولَٰئِكَ حِزْبُ الشَّيْطَانِ ۚ أَلَا إِنَّ حِزْبَ الشَّيْطَانِ هُمُ الْخَاسِرُونَ

شیطان بر آنان چیره شده و یاد خدا را از خاطرشان برده است. اینان حزب شیطان‌اند. هان! حزب شیطان همان زیان‌دیدگانند. (مجادله: 15)

نکته کلیدی: یاد خدا، سپری در برابر شیطان است. هر اقدام بدون ذکر الهی، به زیان و نابودی می‌انجامد.

إِنَّ الَّذِينَ يُحَادُّونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ أُولَٰئِكَ فِي الْأَذَلِّينَ

به‌راستی کسانی که با خدا و پیامبرش دشمنی می‌کنند، در زمره خوارشدگان‌اند. (مجادله: 16)

نکته کلیدی: همسویی با اراده الهی، کلید پیروزی است. دشمنی با خدا و رسول، به خواری و ناکامی می‌انجامد.

كَتَبَ اللَّهُ لَأَغْلِبَنَّ أَنَا وَرُسُلِي ۚ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ

خداوند نوشته است که من و پیامبرانم حتماً پیروز خواهیم شد. به‌راستی خدا نیرومند و عزیز است. (مجادله: 17)

نکته کلیدی: توکل بر قدرت الهی، ضامن موفقیت است. اقدام همسو با اراده خدا، به پیروزی حتمی می‌رسد.

لَا تَجِدُ قَوْمًا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ يُوَادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَوْ كَانُوا آبَاءَهُمْ أَوْ أَبْنَاءَهُمْ أَوْ إِخْوَانَهُمْ أَوْ عَشِيرَتَهُمْ ۚ أُولَٰئِكَ كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ الْإِيمَانَ وَأَيَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ ۖ وَيُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا ۚ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ۚ أُولَٰئِكَ حِزْبُ اللَّهِ ۚ أَلَا إِنَّ حِزْبُ اللَّهِ هُمُ الْمُفْلِحُونَ

قومی که به خدا و روز واپسین ایمان دارند، نمی‌یابی که با کسانی که با خدا و پیامبرش دشمنی می‌کنند دوستی ورزند، هرچند پدران یا پسران یا برادران یا خویشانشان باشند. اینان کسانی‌اند که خداوند ایمان را در دل‌هایشان نگاشته و با روحی از جانب خویش تأییدشان کرده و به باغ‌هایی که از زیر درختانش جوی‌ها روان است درمی‌آورد، جاودانه در آن. خدا از آن‌ها خشنود است و آن‌ها از او خشنودند. اینان حزب خدایند. هان! حزب خدا همان کامیابانند. (مجادله: 18)

نکته کلیدی: ایمان و استقامت، کلید سعادت است. اقدام با همت و تحمل سختی‌ها، به رضایت و کامیابی می‌رسد.

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ ۞ سَبَّحَ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۖ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ

به نام خداوند بخشنده مهربان ۞ آنچه در آسمان‌ها و زمین است برای خدا تسبیح گفته، و او عزیز و حکیم است. (حشر: 1)

نکته کلیدی: اتصال به حکمت الهی، ضامن موفقیت است. هر اقدام با توکل بر خدا، هموار و استوار خواهد بود.

هُوَ الَّذِي أَخْرَجَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ مِنْ دِيَارِهِمْ لِأَوَّلِ الْحَشْرِ ۚ لَمْ تَظُنُّوا أَنْ يَخْرُجُوا ۖ وَظَنُّوا أَنَّهُمْ مَانِعَتُهُمْ حُصُونُهُمْ مِنَ اللَّهِ فَأَتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ حَيْثُ لَمْ يَحْتَسِبُوا ۖ وَقَذَفَ فِي قُلُوبِهِمُ الرُّعْبَ ۚ يُخْرِبُونَ بُيُوتَهُمْ بِأَيْدِيهِمْ وَأَيْدِي الْمُؤْمِنِينَ فَاعْتَبِرُوا يَا أُولِي الْأَبْصَارِ

او کسی است که کافران اهل کتاب را در نخستین گردآوری از خانه‌هایشان بیرون راند. گمان نمی‌کردید که بیرون روند، و خود گمان می‌کردند که دژهایشان از خدا مانعشان می‌شود، پس خدا از جایی که گمان نمی‌بردند بر آن‌ها درآمد و در دل‌هایشان هراس افکند، تا جایی که خانه‌هایشان را با دست‌های خود و دست‌های مؤمنان ویران می‌کردند. پس عبرت گیرید، ای صاحبان بصیرت. (حشر: 2)

نکته کلیدی: بصیرت و عبرت‌گیری، کلید موفقیت است. اعتماد به موانع کاذب، به ترس و ناکامی می‌انجامد.

وَلَوْلَا أَنْ كَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِمُ الْجَلَاءَ لَعَذَّبَهُمْ فِي الدُّنْيَا ۖ وَلَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذَابُ النَّارِ

اگر خداوند بر آن‌ها تبعید ننوشته بود، در دنیا عذابشان می‌کرد، و در آخرت عذاب آتش برایشان است. (حشر: 3)

نکته کلیدی: پرهیز از مسیرهای گناه‌آلود، لازمه موفقیت است. اقدام در مسیر کفر، به عذاب منتهی می‌شود.

ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ شَاقُّوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ ۖ وَمَنْ يُشَاقِّ اللَّهَ فَإِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ

این بدان سبب است که با خدا و پیامبرش ستیز کردند، و هر که با خدا ستیز کند، خدا سخت‌کیفر است. (حشر: 4)

نکته کلیدی: همسویی با ارزش‌های الهی، لازمه موفقیت است. ستیز با خدا، به عقوبت سخت می‌انجامد.

مَا قَطَعْتُمْ مِنْ لِينَةٍ أَوْ تَرَكْتُمُوهَا قَائِمَةً عَلَىٰ أُصُولِهَا فَبِإِذْنِ اللَّهِ وَلِيُخْزِيَ الْفَاسِقِينَ

هر درخت خرمایی که بریدید یا بر ریشه‌هایش واگذاشتید، به اذن خدا بود تا نافرمانان را رسوا کند. (حشر: 5)

نکته کلیدی: اقدام با اذن الهی، به موفقیت می‌رسد، هرچند با مشکلات همراه باشد.

وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَىٰ رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ وَلَٰكِنَّ اللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلَىٰ مَنْ يَشَاءُ ۚ وَاللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

و آنچه خدا از آن‌ها به پیامبرش بازگرداند، شما بر آن اسب یا شتری نتاختید، ولی خدا پیامبرانش را بر هر که بخواهد مسلط می‌کند، و خدا بر هر چیزی تواناست. (حشر: 6)

نکته کلیدی: توکل بر قدرت الهی، خیر و برکت را به ارمغان می‌آورد.

مَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَىٰ رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرَىٰ فَلِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَىٰ وَالْيَتَامَىٰ وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ كَيْ لَا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِيَاءِ مِنْكُمْ ۚ وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا ۚ وَاتَّقُوا اللَّهَ ۖ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ

آنچه خدا از دارایی اهل قریه‌ها به پیامبرش بازگرداند، از آن خدا و پیامبر و خویشاوندان و یتیمان و بینوایان و درراه‌ماندگان است، تا میان توانگران شما دست‌به‌دست نگردد. و آنچه پیامبر به شما داد، بگیرید و از آنچه نهی کرد، بازایستید و از خدا پروا کنید که خدا سخت‌کیفر است. (حشر: 7)

نکته کلیدی: عدالت و تقوا، پایه‌های موفقیت‌اند. اقدام با اطاعت از هدایت الهی، به خیر می‌رسد.

لِلْفُقَرَاءِ الْمُهَاجِرِينَ الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ وَأَمْوَالِهِمْ يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَرِضْوَانًا وَيَنْصُرُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ ۚ أُولَٰئِكَ هُمُ الصَّادِقُونَ

برای بینوایان مهاجری است که از خانه‌ها و اموالشان بیرون رانده شدند، در حالی که فضل خدا و خشنودی او را می‌جویند و خدا و پیامبرش را یاری می‌کنند. اینان همان راست‌گویانند. (حشر: 8)

نکته کلیدی: صداقت و فداکاری، راه سعادت است. اقدام با تحمل سختی‌ها، به نتیجه نیکو می‌رسد.

وَالَّذِينَ تَبَوَّءُوا الدَّارَ وَالْإِيمَانَ مِنْ قَبْلِهِمْ يُحِبُّونَ مَنْ هَاجَرَ إِلَيْهِمْ وَلَا يَجِدُونَ فِي صُدُورِهِمْ حَاجَةً مِمَّا أُوتُوا وَيُؤْثِرُونَ عَلَىٰ أَنْفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ ۚ وَمَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ

و کسانی که پیش از آن‌ها در سرای مدینه و ایمان جای گرفتند، کسانی را که به سویشان هجرت کردند دوست دارند و در دل‌هایشان نیازی به آنچه به آن‌ها داده شده احساس نمی‌کنند و آن‌ها را بر خود مقدم می‌دارند، هرچند خود نیازمند باشند. و هر که از بخل نفسش باز داشته شود، اینان همان کامیابانند. (حشر: 9)

نکته کلیدی: ایثار و محبت، کلید کامیابی است. اقدام با خیرخواهی، به موفقیت می‌رسد.

وَالَّذِينَ جَاءُوا مِنْ بَعْدِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا وَلِإِخْوَانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونَا بِالْإِيمَانِ وَلَا تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنَا غِلًّا لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنَا إِنَّكَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ

و کسانی که پس از آن‌ها آمدند می‌گویند: پروردگارا، ما و برادرانمان را که در ایمان بر ما پیشی گرفتند بیامرز و در دل‌هایمان کینه‌ای برای کسانی که ایمان آورده‌اند قرار مده. پروردگارا، تو رئوف و مهربانی. (حشر: 10)

نکته کلیدی: آمرزش و پاکی دل، راه سعادت است. اقدام با دعا و خیرخواهی، به موفقیت می‌رسد.

أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ نَافَقُوا يَقُولُونَ لِإِخْوَانِهِمُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَئِنْ أُخْرِجْتُمْ لَنَخْرُجَنَّ مَعَكُمْ وَلَا نُطِيعُ فِيكُمْ أَحَدًا أَبَدًا وَإِنْ قُوتِلْتُمْ لَنَنْصُرَنَّكُمْ وَاللَّهُ يَشْهَدُ إِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ

آیا ندیدی کسانی را که نفاق ورزیدند، به برادرانشان از اهل کتاب که کفر ورزیدند می‌گویند: اگر بیرون رانده شوید، حتماً با شما بیرون می‌رویم و در مورد شما هرگز از کسی اطاعت نمی‌کنیم و اگر با شما جنگ کنند، حتماً یاری‌تان می‌کنیم. و خدا گواهی می‌دهد که آن‌ها دروغگویانند. (حشر: 11)

نکته کلیدی: پرهیز از نفاق و اعتماد به شرکای غیرقابل اطمینان، لازمه موفقیت است.

لَئِنْ أُخْرِجُوا لَا يَخْرُجُونَ مَعَهُمْ وَلَئِنْ قُوتِلُوا لَا يَنْصُرُونَهُمْ وَلَئِنْ نَصَرُوهُمْ لَيُوَلُّنَّ الْأَدْبَارَ ثُمَّ لَا يُنْصَرُونَ

اگر بیرون رانده شوند، با آن‌ها بیرون نمی‌روند و اگر با آن‌ها جنگ شود، یاری‌شان نمی‌کنند و اگر یاری‌شان کنند، حتماً پشت می‌کنند، سپس یاری نمی‌شوند. (حشر: 12)

نکته کلیدی: اعتماد به وعده‌های غیرواقعی، به زیان و ناکامی می‌انجامد.

لَأَنْتُمْ أَشَدُّ رَهْبَةً فِي صُدُورِهِمْ مِنَ اللَّهِ ۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَا يَفْقَهُونَ

شما در دل‌هایشان ترسناک‌تر از خدایید. این بدان سبب است که آن‌ها قومی‌اند که نمی‌فهمند. (حشر: 13)

نکته کلیدی: فهم و پرهیز از ترس‌های غیرمنطقی، لازمه موفقیت است.

لَا يُقَاتِلُونَكُمْ جَمِيعًا إِلَّا فِي قُرًى مُحَصَّنَةٍ أَوْ مِنْ وَرَاءِ جُدُرٍ ۚ بَأْسُهُمْ بَيْنَهُمْ شَدِيدٌ ۚ تَحْسَبُهُمْ جَمِيعًا وَقُلُوبُهُمْ شَتَّىٰ ۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَا يَعْقِلُونَ

آن‌ها جز در دژهای استوار یا از پشت دیوارها با شما نمی‌جنگند. جنگشان میان خودشان سخت است. آن‌ها را یکپارچه می‌پنداری، حال آنکه دل‌هایشان پراکنده است. این بدان سبب است که آن‌ها قومی‌اند که تعقل نمی‌کنند. (حشر: 14)

نکته کلیدی: تعقل و اتحاد، پایه‌های موفقیت‌اند. پراکندگی و عدم تعقل، به ناکامی می‌انجامد.

كَمَثَلِ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ قَرِيبًا ۖ ذَاقُوا وَبَالَ أَمْرِهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

مانند کسانی‌اند که اندکی پیش از آن‌ها بودند، سزای کارشان را چشیدند و برایشان عذابی دردناک است. (حشر: 15)

نکته کلیدی: عبرت‌گیری از تاریخ، لازمه موفقیت است. اقدام بدون عبرت، به عذاب می‌انجامد.

كَمَثَلِ الشَّيْطَانِ إِذْ قَالَ لِلْإِنْسَانِ اكْفُرْ فَلَمَّا كَفَرَ قَالَ إِنِّي بَرِيءٌ مِنْكَ إِنِّي أَخَافُ اللَّهَ رَبَّ الْعَالَمِينَ

مانند شیطان است که به انسان گفت: کفر ورز، و چون کفر ورزید گفت: من از تو بیزارم، من از خدا پروردگار جهانیان می‌ترسم. (حشر: 16)

نکته کلیدی: پرهیز از فریب شیطانی، لازمه موفقیت است. اقدام با خدعه، به ناکامی می‌انجامد.

فَكَانَ عَاقِبَتَهُمَا أَنَّهُمَا فِي النَّارِ خَالِدَيْنِ فِيهَا ۚ وَذَٰلِكَ جَزَاءُ الظَّالِمِينَ

پس سرانجامشان این شد که هر دو در آتش‌اند، جاودانه در آن، و این است سزای ستمگران. (حشر: 17)

نکته کلیدی: پرهیز از ظلم، لازمه موفقیت است. اقدام با گمراهی، به عذاب می‌انجامد.

با نظارت صادق خادمی