توحید ذاتی

این بالاترین مرتبه توحید است که به ذات بی‌تعین حق اشاره دارد (مقام «هو»). در این مقام، وحدت به معنای فردیت و شخصیت مطلقی است که هیچ‌گونه تکثر و ترکیبی در آن راه ندارد. این همان احدیت ذاتی است که اساس و پایه مراتب دیگر توحید است.

توحید صفاتی

در مقام «الله»، با کثرت اسماء و صفات مواجهیم. با این حال، این کثرت، مفهومی است. در حقیقت و مصداق، تمامی این اسماء عین یکدیگر و عین ذات حق هستند. بنابراین، وحدت خداوند در مقام واحدیت و جمعیت اسماء نیز خدشه‌ناپذیر است.

توحید افعالی

دشوارترین مرتبه برای فهم ذهن (مقام «احد»). تمام ظهورات و افعال، تجلیات آن فاعل حقیقی هستند و استقلال ذاتی ندارند. «لا مؤثر فی الوجود الا الله».

لَمْ يَلِدْ (نزاییده است)

نفی هرگونه تجزیه و جدا شدن از ذات. فعل او از جنس زایش و انفصال نیست، بلکه همواره با او و قائم به اوست.

وَ لَمْ يُولَدْ (و زاده نشده است)

نفی هرگونه ترکیب و معلولیت. او معلول هیچ علتی نیست و از ترکیب اجزاء به وجود نیامده است (واجب‌الوجود).

كُفُوًا أَحَدٌ (همتایی ندارد)

نفی هرگونه شباهت. در حالی که در عالم خلق نظام زوجیت حاکم است، ذات حق از این قاعده مستثنی است.

واجب‌الوجود و ممکن‌الوجود

«واجب‌الوجود» وجودش ذاتی است (خداوند). «ممکن‌الوجود» برای موجود شدن نیازمند علت است (مخلوقات). عبارت «لم یولد» به واجب‌الوجود اشاره دارد.

احدیت و واحدیت

«احدیت» مقام ذات در بساطت و اجمال است. «واحدیت» مقام ذات با در نظر گرفتن اسماء و صفات متمایز است.

فنا (Annihilation)

زوال خودآگاهی کاذب در برابر حقیقت مطلق. مراتب آن شامل فنای در فعل، فنای در صفات و فنای در ذات است.