فصل 5 : فصل چهلودوم : جنايت بر اعضا و منافع
فصل 5 : فصل چهلودوم : جنايت بر اعضا و منافع
خط : ارزش انسان به سلامت جامع و همهجانبهى اوست، بهگونهاى كه اگر عضوى دچار نقص، آسيب و جراحت شود، گويى تمامى انسان ناكارآمد مىگردد، از اينرو با اهتمامى كه شريعت به سلامت كامل انسان دارد، ديهى جنايت بر عضو و از بينبردن اعضاى اساسى، ديهى كامل انسان به صورت مساعده و علىالحساب و نيز براى عدم تفويت و هدرنشدن او و پيشگيرى از تضييع حقوق وى در دنيا به صورت حداقلىست؛ بهخصوص كه مهمترين حق مردمانى، « خون » و حق الاهى، « نماز » است و اين دو در قيامت پيش از هر چيزى مورد سؤال قرار مىگيرند.
خط : در تمامى موارد جنايت بر عضو يا كارايى و منافع، چنانچه مستند واردشده درست نباشد، اگرچه آن مستند داراى شهرت يا فتواى فقيهان باشد، ارش ثابت است نه ديه. ارش، توسط كارشناس و بهگونهى عقلايى و در موارد ثابتبودن ديه در اصل عضو، با توجه به مقدار ديه
تعيين مىشود.
خط : تعيين ديه يا ارش اعضا فورىست و به تأخير نمىافتد. تعيين ديه نبايد مشكوك باشد، بلكه به صورت قطعى يا اطمينانى تعيين مىشود.
مو
خط : كندن و يا از بينبردن تمامى يا بخشى از موى سر مرد يا زن و ريش مرد، ابرو، موى پلك يا ساير موهاى بدن، كه از اعضاى اساسى بدن نمىباشند، موجب ارش و قيمتگذارى حكومتى بهگونهى عقلايى و توسط كارشناس مربوط مىگردد. چنين نيست كه كندن و يا از بينبردن تمام موى سر يا ريش مرد، در صورتىكه ديگر نرويد ديهى كامل داشته باشد، بلكه ارش ثابت است. همچنين نسبت به ريش، اگر دوباره برويد، يكسوم ديه ثابت نيست، بلكه داراى ارش است و متخصص عادل و كارشناس مورد وثوق، بهاى آن را تعيين مىكند. همچنين است كندن و يا از بينبردن تمام موى سر زن، اگر دوباره برويد، و چنين نيست كه موجب مهرالمثل گردد. كندن و يا از بينبردن هريك از ابروها داراى يكچهارم ديه نيست، بلكه در تمامى اين موارد ارش ثابت است. مقدار ارش در مورد رويش با عيب و نقص ريش، چنين نيست كه بايد بيشتر از يكسوم ديهى كامل باشد و بهطور كلى ارش مو با ديهى كامل، تناسب بسته نمىشود.
پلك
خط : پلك هر دو چشم دو پلك مىباشد، نه چهار پلك و همانند لبها در صورت است كه يك لب است. از بينبردن مجموع آنها داراى يك ديهى كامل است و از بينبردن يا شكافتن هريك از آنها داراى يكچهارم ديه مىباشد و ميان حدقهى بالا و پايين تفاوتى نمىباشد.
بينى
خط : قطعكردن و يا از بينبردن تمام بينى يك ديهى كامل دارد و بخشى از آن، به تناسب ديهى كامل، داراى ارش است كه توسط متخصص و كارشناس مربوط حكومتى و به گونهى عقلايى تعيين مىشود و آنچه در مواد 592 تا 599 قانون مجازات اسلامى آمده است، اعتبارى ندارد. با توجه به نقش بينى در زيبايى، اين صفت در تعيين ارش لحاظ نمىشود.
گوش و لب
خط : از بينبردن تمامى هر دو گوش خارجى يا هر دو لب داراى يك ديهى كامل است و هر عيب كمتر از آن يا شكافتن لبها داراى ارش است.
دندان
خط : از بينبردن تمام دندانها موجب ديهى كامل است و بعضى از دندانها، ارش آن به حسب ديهى كامل بهطور عقلايى و ارزشى كه براى هر دندان قايل مىباشند، توسط كارشناس محاسبه مىشود. بنابراين ترتيب ذكرشده در مادهى 616 قانون مجازات اسلامى و نيز شمار دندانها اعتبار ندارد.
دست و پا
خط : قطعكردن و يا از بينبردن هريك از دستها از مفصل مچ باشد يا از ساعد و آرنج يا بازو از شانه اگر داراى انگشتان كامل است، تنها موجب نصف ديه مىشود و در هيچ موردى افزون بر نصف ديه، موجب ارش نمىگردد.
خط : ديهى هريك از انگشتان اصلى دست، به حسب نصف ديهى كامل و موقعيت آن انگشت بهطور عقلايى محاسبه و ارش آن تعيين مىشود و چنين نيست كه همه برابر باشد.
خط : از بينبردن ناخن داراى ارش است.
خط : خطوط يادشده در ديهى دست و انگشتان و ارش آنها، براى پا و انگشتان آن نيز
ثابت است.
ستون فقرات، نخاع و نشمينگاه
خط : شكستن ستون فقرات، در صورتىكه به هيچوجه درمان نشود، موجب ديهى كامل است و ديگر عيبهاى آن از جمله قطع نخاع يا خميدگى، داراى ارش است و بهگونهى عقلايى و توسط كارشناس تعيين مىگردد.
خط : قطع اندام عنّين، ارش ثابت است.
خط : هريك از آلت دوجنسى، ديهى كامل دارد.
خط : قطع يك بيضه و ورمكردن بيضه داراى ارش است.
خط : در شكستن استخوان سينه و دندهها و استخوان دنبالچه اگرچه سبب شود مدفوع ضبط نگردد، به تناسب اصل ديه، ارش ثابت است.
جنايت بر منافع
خط : درصد عيب و سلامتىِ كاركرد منافع، توسط پزشكِ متخصص و كارشناس عادل و مورد ثقه تعيين مىشود.
جراحات و زخمها
خط : خراش، پارگى، تورم، جراحت و جابهجايى و شكستگى به حسب ديهى هر عضو توسط كارشناس تعيين مىشود.
دستیار تحلیل محتوا
روی هوش مصنوعی مورد نظر کلیک کنید. متن به صورت خودکار کپی میشود.
آیا این نوشته برایتان مفید بود؟
