خط  : وزير مردمان هماهنگى و هدايت استانداران و فرمانداران براى تحقق سياست‌هاى عمومى و برنامه‌هاى دولت و ديگر وظايف مربوط به وزير كشور را كه به دستگاهى ديگر واگذار نشده است و نيز همكارى با سازمان قانون اساسى براى برگزارى هرگونه انتخابات و همه‌پرسى، بر عهده دارد. استانداران و فرمانداران به عنوان نماينده‌ى وزير مردمان از اين حيث، مسؤوليت اجراى وظايف و اختيارات وزير مردمان در استان و شهرستان را عهده‌دار هستند و در برابر وى پاسخگو مى‌باشند.

يكپارچگى فرماندارى و شهردارى

خط  : انتخاب بخشداران، دهداران و دهياران بر عهده‌ى فرماندار مى‌باشد. دهداران با در اختيارداشتن وظيفه‌ى دهياران، به وزارت مردمان و به شهردارى وابسته مى‌باشند. بخشدار آخرين نماينده‌ى سياسى دولت در منطقه مى‌باشد و مسؤوليت اداره‌ى دهستان‌ها با بخشدار مى‌باشد.

تقسيمات كشورى

خط  : دولت موظف است نسبت به تدوين برنامه‌ى جامع تقسيمات كشورى، دربردارنده‌ى شاخص‌هاى ناظر بر بازنگرى واحدهاى تقسيماتىِ موجود براى ايجاد سطوح تقسيمات كشورى جديد به‌خصوص بر مبناى التفات به طبيعت هر منطقه با جهت‌گيرى تنفيذ اختيار به مديران محلى و تقويت نقش استانداران به‌عنوان نمايندگان عالى دولت در استان‌ها و با ملاك‌هاى گفته‌شده در اين مجموعه قوانين، از جمله توان اقتصادى هر منطقه و بدون رعايت سطح تقسيمات كشورى در صورت لزوم، اقدام نمايد.

اداره‌ى منطقه

خط  : اداره‌ى امور هر منطقه بر سه بخش سياسى و امنيتى، عمرانى و خدماتى، و اقتصادى، اعم از صنعتى و كشاورزى در سازوكارى چابك، متناسب، منطقى، اثربخش و كارا با نظام يكپارچه‌ى اطلاعاتِ شفاف و اقدام در جهت تنفيذ اختيارات مناسب قانونى به سطوح استانى، منطقه‌اى و محلى با رعايت تمركز امور سياست‌گذارى و حاكميتى مى‌باشد.

هيأت مشاوران منطقه

خط  : براى پيشبرد سريع برنامه‌هاى اجتماعى، اقتصادى، عمرانى، بهداشتى، فرهنگى، آموزشى و ساير امور رفاهى با توجه به مقتضيات محلى، اداره‌ى امور هر شهرستان يا يك منطقه با نظارت استطلاعى « هيأت مشاوران منطقه » صورت مى‌گيرد كه يك عضو آن را عالى‌ترين مسؤول سياسى و امنيتى و سه عضو آن را عالى‌ترين مسؤول اقتصادى و يك عضو آن را فرماندار منطقه به عنوان شهردار و يك عضو را نماينده‌ى مردمان آن منطقه در مجلس شوراى اسلامى انتخاب مى‌كند. اين
مشاوران لازم است بومى و محلى همان منطقه بوده و نسبت به نيازهاى آن منطقه داراى شناخت كافى و لازم باشند و مدرك تحصيلى آنان دست‌كم كارشناسى ارشد باشد. اين شورا لازم است با بزرگان مردمانى و چهره‌هاى شاخص و شناخته‌شده و مورد اعتماد مردمان در منطقه و نيز به تناسب موضوع پيشامد با مديران دستگاه‌هاى اجرايىِ مرتبط، ارتباط مستقيم و هم‌انديشى داشته باشد. اين شورا زير نظر استاندار مى‌باشد و تصميمات آن، با تنفيذ وى اعتبار مى‌يابد.

شناخت نيازها و مشكلات منطقه

خط ( كلان )  : هيأت مشاوران منطقه لازم است بررسى و شناخت كمبودها، نيازها، نارسايى‌ها و ظرفيت‌هاى رشد و پيشرفت اجتماعى، فرهنگى، آموزشى، بهداشتى، اقتصادى و رفاهى منطقه‌ى خود را بشناسند و طرح‌ها و پيشنهادهاى اصلاحى و راه‌حل‌هاى كاربردى براى تأمين نيازها و حل معضلات منطقه و رشد و پيشرفت آن را جهت برنامه‌ريزى و ارايه‌ى آن به مقامات مسؤولِ مربوط تهيه نمايند.

استقلال تصميم‌گيرى مدير منطقه‌اى

خط  : هيأت مشاوران منطقه تنها وظيفه‌ى ارايه‌ى خدمات مشاوره به هريك از مسؤولان سه‌گانه‌ى سياسى، اقتصادى و عمرانى و خدماتى و نظارت بر كار آنان را بر عهده دارد و حق دخالت و رأى در تصميم‌هاى نهايى مسؤولان را ندارد. اختيارات شوراهاى گذشته به تناسب به سه مسؤول گفته‌شده‌ى اقتصادى، سياسى و امنيتى،  و در مناطق آزاد به مدير سازمان منطقه‌ى آزاد واگذار مى‌شود. بنابراين در هر دستگاه اجرايى، تصميم‌گيرنده‌ى نهايى، شخص مدير آن دستگاه مى‌باشد و براى هيچ سمتِ داراى حق تصميم، گروه شغلى لحاظ نمى‌شود.

معتمدان و نقيبان محلى

خط ( كلان )  : بزرگان و معتمدان محلى و نقيبان هر منطقه كه در شناخت مردمان، امكانات و مشكلات يك منطقه و آحاد مردمان آگاهى ويژه دارند به عنوان رابط ميان مردمان و نظام به‌طور سيستميك سازماندهى مى‌شوند. سازمان معتمدان مردمانى، مشكلات مردمان را به پنجره‌ى واحد ارتباطات مردمانىِ معتمدان گزارش مى‌كنند تا هر مشكلى به دستگاه اجرايىِ مربوط ارجاع داده شود و آن دستگاه براى حل مشكلات مردمان اقدام كند. وظايف و اختيارات معتمدان و نقيبان محلى در چارچوب اساسنامه‌ى اين سازمان مى‌باشد.

برنامه‌ريزى و بودجه‌ى استان‌ها

خط  : تصميم‌گيرى، تصويب، هدايت، هماهنگى و نظارت در امور برنامه‌ريزى و بودجه‌ى استان‌ها، در چارچوب برنامه‌ها و سياست‌ها و خط‌مشى‌هاى كلان كشور با هيأت مشاوران است كه به عنوان هيأت برنامه‌ريزى و توسعه‌ى هر استان به مديريت استاندار تشكيل مى‌شود.

خط  : هيأت برنامه‌ريزى و توسعه‌ى هر استان لازم است با « شوراى آمايش سرزمين » با مسؤوليت معاون برنامه‌ريزى و نظارت راهبردى مديرجمهور به عنوان ناظر استصوابى بر خود

هماهنگ باشد.

اعتبار بودجه‌ى منطقه

خط  : پيش‌بينى و برآورد هزينه‌ها، خدمات، برنامه‌ها و عمليات معينى كه براى يك سال مالى منطقه با رعايت قوانين و مقررات مربوط و به حسب نيازهاى منطقه به تأييد هيأت مشاوران منطقه مى‌رسد، ميزان اعتبار آن منطقه در بودجه را تعيين مى‌كند. مسؤوليت تنظيم بودجه‌ى مناطق يك استان و نظارت بر حسن اجراى آن و تنظيم متمم و تفريغ بودجه بر عهده‌ى استاندار است.

نظارت نماينده‌ى مردمان

خط  : نماينده‌ى مردمان منطقه در مجلس شوراى اسلامى بر درستى سياست‌ها و حسن اجراى تصميم‌هاى استاندار و هيأت مشاوران منطقه نظارت دارد بدون آن‌كه به جريان عادى اين امور اخلالى وارد گردد.

تعريف حزب

خط  : نظارت بر كار احزاب با وزارت مردمان مى‌باشد. حزب، تشكيلاتى‌ست متشكـّل از اشخاص حقيقى كه با برنامه‌ى مشخص در جهت كسب و مشاركت در قدرت سياسى و نقد و اصلاح آن، در چارچوب قوانين و مقررات نظام جمهورى اسلامى ايران بر اساس مرامنامه و اساسنامه مصوب خود در سطح ملى يا استانى فعاليت مى‌كند. حزب مى تواند تحت عناوين ديگرى مانند گروه، جمعيت، انجمن، جامعه، مجمع و سازمان سياسى فعاليت كند.

مرامنامه، سند مصوب مجمع عمومى‌ست كه بيان‌كننده‌ى اهداف، آرمان‌ها، مبانى فكرى و عقيدتى و خط و مشى‌هاى نيل به اهداف حزب مى‌باشد. اساسنامه، سند مصوب مجمع عمومى‌ست كه بيان‌كننده‌ى ساختار تشكيلاتى و اركان و حدود وظايف و اختيارات و ديگر امور لازم تشكيلاتى مى‌باشد.

آزادى احزاب

خط  : احزاب، جبهه‌ها و ائتلاف‌هايى كه به قانون اساسى پايبندند و التزام عملى دارند، در انجام فعاليت‌هاى خود در چارچوب قوانين و مقررات آزادند.

پاسخگويى احزاب مؤثر در انتخابات

خط  : احزاب داراى مرامنامه، جمع‌محور و كادرساز، كه فراگيرى دارند و در جامعه مؤثر
مى‌باشند و جبهه‌ها و ائتلاف‌هاى چند حزب سياسى در صورتى‌كه از نامزد خاصى حمايت كنند، و وى مورد انتخاب واقع شود و صاحب مسئوليتى گردد، لازم است بر سياست‌گذارى و عملكرد وى نظارت داشته باشند و چنان‌چه فرد موردِ حمايت، مسؤوليت واگذارشده را به‌شايستگى و مطابق قانون اجرايى ننمايد، احزاب حامى لازم است نسبت به عملكرد وى در برابر وزير مردمان و سازمان قانون اساسى، مسئوليت‌پذير و پاسخگو باشند.

استقلال احزاب

خط ( كلان )  : احزاب، مستقل هستند و دولت براى هيچ‌حزبى رديف بودجه و كمك

مالى ندارد.

جرايم احزاب

خط  : انجام هرگونه فعاليت اقتصادى و انتفاعى، تخطـّى از مرام‌نامه و اساس‌نامه‌ى حزب، اَعمال خلافِ قانون اساسى و نقض حقوق ملت؛ از جمله ايراد تهمت، افترا، شايعه‌پراكنى، آموزش و ترويج خشونت و نفرت‌پراكنى از جرايم احزاب مى‌باشد و با متخلفان برخورد قاطع صورت مى‌گيرد.

آزادى تجمعات

خط  : برپايى تجمعات و راهپيمايى در فضاى آزاد براى احزاب با اطلاع وزارت مردمان و هماهنگى با شاخه‌ى انتظامى ارتش و رعايت منافع و امنيت ملى و سلامت مردمان و نظام با تضمين پرهيز از خشونت و نفرت‌پراكنى مجاز مى‌باشد. هيچ‌كس را نمى‌توان مجبور به شركت در اجتماعى كرد.

خط ( كلان )  : تجمعات و راهپيمايى عليه مبانى عقيدتى نظام جمهورى اسلامى و قوانين اساسىِ بنيادى و تغييرناپذير، مجاز نمى‌باشد؛ هرچند مسالمت‌آميز و بدون خشونت برگزار گردد.

وظايف شهرداران و دهياران دولتى

خط  : شهردارى‌ها، سازمان‌ها، شركت‌ها و موسسات وابسته به آن‌ها و دهيارى‌ها در نظام جمهورى اسلامى امرى دولتى بوده و توسط فرمانداران و بخشدارانِ منصوبْ و به حسب تعيين موقعيت شهردارى مديريت مى‌شوند و وظيفه‌ى نظارت، كنترل و ارتقاى كيفيت در ساخت‌وسازهاى شهرى و نيز ايمنى ساختمان‌ها و رعايت الزامات محيط‌زيستى و كاهش آلايندگى هوا، حمل‌ونقل عمومى و ترافيك، امور اجتماعى، حفظ و نگه‌دارى آب و خاك و الزامات شهر هوشمند، پايدار، زيست‌پذير، بومى، داراى رونق اقتصادى و ديگر امور مرتبط با شهر را بر عهده دارند و ناظر استطلاعى و در هر موردى كه ممكن است، پسينى در خصوص اين امور مى‌باشند. شهردارى‌ها گزارش تخلفات مربوط به چنين امورى را به‌خصوص براى شناسايى و جلوگيرى از وقوع تخلفات ساختمانى، به يگان حفاظت زمين ارتش ارايه مى‌دهند.

نشر عمومى سند توسعه

خط  : طرح‌ها و پروژه‌هاى شهردارى در مقياس محله، ناحيه، منطقه و شهر و براى دوره‌اى يك‌ساله لازم است در ابتداى هر سال به عنوان سند توسعه‌ى آن مقياس، نشر عمومى بيابد.

دريافت عوارض و بهاى خدمات شهرى

خط  : ساماندهى و دريافت عوارض و بهاى خدمات شهرى با هوشمندسازى فرايندهاى وصول درآمدها و يكپارچه‌سازى سيستم‌هاى جامع مالى و روش پرداخت مكانيزه در اين سيستم‌ها و رعايت و افزايش اصل شفاف‌سازى، با شهردارى‌ها مى‌باشد.

وظايف شهردارى‌ها

خط  : توسعه و نگه‌دارى فضاهاى سبز با استفاده از روش‌هاى نوين حفاظت، تبديل باغ‌هاى داراى ارزش اكولوژيك و تاريخى به عرصه‌ها و فضاهاى سبز همگانى، حفاظت فعال از ميراث طبيعى شهر از جمله باغ‌هاى به هم‌پيوسته و باغ‌هاى گسسته و روددره‌ها، توسعه‌ى عرصه‌هاى عمومى و فضاهاى باز همگانى پياده‌محور، حفظ بناهاى ارزشمند تاريخى و معاصر و بناهاى عمومى، مديريت عرضه و تقاضاى سفر و ساماندهى حمل‌ونقل بار و مسافر با تأكيد بر گسترش ناوگان قطار شهرى، شناسايى و اصلاح نقاط حادثه‌خيز شبكه‌ى معابر شهر، صدور و عرضه‌ى كارت شهروندى اشتراكى كه براى تمامى خدمات حمل‌ونقلِ همگانى يا اشتراكى ( اتوبوس، مترو، تاكسى، ايست‌سنج هوشمند، دوچرخه و ساير خدمات حمل‌ونقلى ) قابل استفاده باشد، خدمات مديريت پسماند با جمع‌آورى و حمل‌ونقل، تفكيك از مبدء، پردازش رفت‌وروب شهرى، رفع مزاحمت‌هاى شغلى و آلودگى و صنايع مزاحم و شناسايى تقاضاها و نيازهاى خدمات شهرى به تفكيك هر محله، ناحيه، منطقه و شهر و پايش دايمى وضعيت اجتماعى شهر و مديريت شهرى، مديريت آتش‌نشانى‌ها و هوشمندسازى امدادرسانى، پيشگيرى و مقابله با خطر سيلاب با عملياتى‌كردن طرح جامع مديريت آب‌هاى سطحى شهر، حفظ مستمر كيفيت و كارايى و افزايش ايمنى و تاب‌آورى زيرساخت‌هاى شهر اعم از معابر، بزرگراه‌ها، پل‌ها، تونل‌هاى ترافيكى و اجرايى‌شدن شبكه‌ى راه‌هاى اضطرارى شهر و نيز تكميل و توسعه‌ى شبكه‌ى زيرساخت‌هاى شهرى، ارتقاى ايمنى و ظرفيت‌هاى مديريت بحران در برابر وقوع حوادث و بلاياى طبيعى و انسان‌ساخت با راه كارهاى مناسب، اسكان افراد بى‌سرپناه و آسيب‌ديده و نيز كنترل و نگه‌دارى حيوانات سرگردان، بدون صاحب و مزاحم و به‌سازى

راسته‌ها و كانون‌هاى وفور جمعيت موش در سطح شهر به‌ويژه از طريق زيرساخت‌هاى بتونى، با شهردارى‌ها مى‌باشد.

فضاى سبز شهرك‌هاى صنعتى

خط  : قطب‌ها و شهرك‌ها و مجتمع‌هاى صنعتى و نيروگاه‌ها و واحدهاى توليدى مكلفند
حداقل ده درصد از فضاى شهرك‌ها و يا مجموعه فضاى تخصيص‌داده‌شده جهت احداث واحدهاى توليدى و خدماتى را به ايجاد فضاى سبز و كشت درختان مناسب منطقه اختصاص دهند.

سازمان گردشگرى

خط  : وزارت صنايع دستى و گردشگرى به سازمان گردشگرى و تابع شهردارى تبديل مى‌شود و تمامى سازمان‌ها و شركت‌هاى موازى و زايد با رعايت عدم گسترش تشكيلات و نيروى انسانى جديد به منظور اعمال مديريت يكپارچه‌ى بهره‌بردارى از اماكنِ ميراثى و گردشگرى و بافت‌هاى ارزشمند و مكانْرويدادها و فضاهاى ارايه دهنده‌ى صنايع دستى در اين سازمان، ادغام يا حذف مى‌گردد.

ممنوعيت هزينه‌هاى فرهنگى و ورزشى

خط  : شهردارى‌ها همانند ديگر دستگاه‌هاى اجرايى اجازه‌ى فعاليت‌هاى فرهنگى حتا ترويج فرهنگ ايثار و شهادت و فعاليت‌هاى مذهبى و دينى، قرآنى، اجتماعى، هنرى و ورزشى حتا ورزش همگانى و برگزارى جشه‌ها و مناسبت‌هاى ملى، آيينى و جهانى و دخالت در آثار و پروژه‌هاى هنر عمومى و هزينه‌ى بودجه براى آن ندارند.

تبليغات محيطى

خط  : ساماندهى و بهينه‌سازى تبليغات محيطى، شامل تابلوهاى تبليغاتى، بنرها، عرشه‌ى پل‌ها، ايستگاه‌ها و ناوگان حمل‌ونقل شهرى مانند اتوبوس و مترو، فرودگاه‌ها، تابلوى سردر مغازه‌ها و اماكن تجارى و مانند آن، و نيز سازماندهى اجرايى آن به عهده‌ى شهردارى‌ها مى‌باشد.

خط  : تبليغات در فضاهاى عمومى نبايد نهادهاى مقدس و مورد احترام جامعه را تحت‌شعاع قرار دهد.

نظام شماره‌گذارى راه‌ها و معابر

خط  : نام‌گذارى راه‌هاى برون‌شهرى و درون‌شهرى و معابر عمومى بر اساس نظام شماره‌گذارى انجام مى‌شود.

ممنوعيت ساخت حصارهاى تله‌گونه

خط  : تنها مناطق نظامى يا حفاظت‌شده توسط ارتش در بيرون از شهرها مى‌تواند داراى حفاظ‌هاى امنيتى داراى خطر مرگ باشد، نه خانه‌هاى در اختيار شهروندان. بنابراين در مناطق مسكونى نمى‌شود به قصد ايجاد امنيت از حصارها و تله‌هاى داراى خطر استفاده كرد.